ยากูซ่าไม่ได้เป็นเพียงองค์กรอาชญากรรมที่ดำรงอยู่ในโลกใต้ดินของญี่ปุ่น หากแต่ยังมีประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวพันกับโครงสร้างอำนาจทางการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมของประเทศอย่างลึกซึ้ง จากกลุ่มนักเลงที่มีขนบธรรมเนียมและระบบความจงรักภักดีเป็นของตนเอง ยากูซ่าค่อยๆ พัฒนาขึ้นเป็นเครือข่ายอิทธิพลที่แทรกตัวอยู่ในธุรกิจและการเมือง จนบางช่วงเวลามีบทบาทต่อทิศทางของประเทศอย่างไม่อาจมองข้าม
อาณาจักรยากูซ่า ผลงานของ ทวีป วรดิลก ศิลปินแห่งชาติ นำเสนอประวัติความเป็นมาขององค์กรอาชญากรรมที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ตั้งแต่ความเชื่อมโยงกับสังคมศักดินาและวัฒนธรรมซามูไร ระบบความสัมพันธ์ระหว่างหัวหน้ากับลูกน้อง พิธีกรรมการตัดนิ้วและการสัก ไปจนถึงการขยายอิทธิพลของแก๊งยากูซ่าในสังคมญี่ปุ่นสมัยใหม่ โดยเฉพาะช่วงก่อนและหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งความเคลื่อนไหวของกลุ่มชาตินิยมสุดขั้ว นักการเมือง และองค์กรอาชญากรรมมีความเกี่ยวข้องกันอย่างซับซ้อน
หนังสือยังติดตามบทบาทของบุคคลสำคัญในโลกยากูซ่า รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างเจ้าพ่อผู้ทรงอิทธิพลกับผู้นำทางการเมืองญี่ปุ่น การเคลื่อนไหวต่อต้านฝ่ายซ้าย ความเกี่ยวพันกับหน่วยข่าวกรองสหรัฐอเมริกา และคดีอื้อฉาวล็อกฮีดที่สะท้อนให้เห็นว่าอำนาจนอกระบบสามารถเข้าไปมีส่วนในกลไกทางการเมืองและเศรษฐกิจระดับชาติได้อย่างไร
ด้วยเนื้อหาที่เชื่อมโยงเหตุการณ์ บุคคล และบริบททางประวัติศาสตร์เข้าด้วยกัน อาณาจักรยากูซ่า จึงเป็นมากกว่าประวัติของเหล่าเจ้าพ่อญี่ปุ่น หากยังเป็นงานสารคดีที่ชวนตั้งคำถามถึงความสัมพันธ์ระหว่างอาชญากรรมกับอำนาจรัฐ ตลอดจนความย้อนแย้งของสังคมที่พยายามปฏิเสธองค์กรอาชญากรรม แต่กลับเปิดพื้นที่ให้เครือข่ายเหล่านี้ดำรงอยู่และเติบโตได้เป็นเวลายาวนาน
หนังสือเล่มนี้เป็นหนึ่งในสามเล่มของสารคดีชุด การเมืองทมิฬ ซึ่งประกอบด้วย อั้งยี่ครองเมือง อาณาจักรยากูซ่า และ มาเฟียปล้นชาติ โดยเนื้อหาเดิมตีพิมพ์เป็นตอนในนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ ช่วงปี พ.ศ. 2532–2533 ก่อนนำมารวบรวมเป็นหนังสือ และกลับมาจัดพิมพ์อีกครั้งโดยสำนักพิมพ์แสงดาว


