อั้งยี่ครองเมือง

ในประวัติศาสตร์การเมืองจีน อำนาจไม่ได้อยู่ในมือจักรพรรดิ ผู้นำกองทัพ หรือนักการเมืองเท่านั้น หากยังมีเครือข่ายสมาคมลับและเหล่าเจ้าพ่อผู้ทรงอิทธิพลที่สามารถกำหนดความเป็นไปของบ้านเมืองได้อย่างคาดไม่ถึง จากกลุ่มผู้ต่อต้านอำนาจรัฐและขบวนการกบฏในสมัยราชวงศ์ อั้งยี่ค่อยๆ พัฒนาบทบาทจนเข้าไปเกี่ยวข้องกับการปฏิวัติ การเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครอง และการช่วงชิงอำนาจครั้งสำคัญของจีน โดยเฉพาะในยุคที่เซี่ยงไฮ้กลายเป็นศูนย์กลางของเงินทุน อาชญากรรม และการเมือง

อั้งยี่ครองเมือง ผลงานของ ทวีป วรดิลก ศิลปินแห่งชาติ ถ่ายทอดประวัติศาสตร์ของสมาคมลับจีนและความสัมพันธ์อันซับซ้อนระหว่างเหล่านักเลง เจ้าพ่อ ขบวนการปฏิวัติ และผู้มีอำนาจทางการเมือง เริ่มตั้งแต่ภูมิหลังของอั้งยี่ในสังคมจีนสมัยจักรวรรดิ การก่อกบฏไท่ผิง กบฏนักมวย และการเคลื่อนไหวที่นำไปสู่การสิ้นสุดระบอบราชวงศ์ชิง ก่อนเข้าสู่ยุคสาธารณรัฐที่การต่อสู้เพื่ออำนาจเปิดโอกาสให้เครือข่ายอาชญากรรมก้าวขึ้นมามีบทบาทสำคัญ

เนื้อหาส่วนสำคัญของหนังสือติดตามความรุ่งเรืองของเจ้าพ่อเซี่ยงไฮ้ โดยเฉพาะอิทธิพลของชิงปังและความสัมพันธ์กับเจียงไคเช็ก ผู้นำพรรคกว๋อหมินตั๋ง ซึ่งอาศัยเครือข่ายอำนาจนอกระบบเข้ามามีบทบาทในการต่อสู้ทางการเมือง หนังสือกล่าวถึงเหตุการณ์ปราบปรามฝ่ายคอมมิวนิสต์ในเซี่ยงไฮ้เมื่อ ค.ศ. 1927 ตลอดจนความสัมพันธ์ระหว่างเจ้าพ่อ นายทุน ธุรกิจฝิ่น และกลุ่มผู้มีอำนาจที่มีส่วนสำคัญต่อทิศทางการเมืองจีนในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อของประวัติศาสตร์

ทวีป วรดิลก เชื่อมโยงเรื่องราวของสมาคมลับเข้ากับเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์อย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่การล่มสลายของจักรวรรดิ การสถาปนาสาธารณรัฐ การแย่งชิงอำนาจภายในพรรคการเมือง ไปจนถึงการขยายเครือข่ายผลประโยชน์ของบุคคลและตระกูลสำคัญ ทำให้เห็นว่าอั้งยี่มิได้เป็นเพียงองค์กรอาชญากรรมที่ดำรงอยู่นอกกฎหมาย แต่ยังมีความสัมพันธ์กับผู้ปกครองและสถาบันทางการเมือง ซึ่งต่างฝ่ายต่างอาศัยอำนาจและผลประโยชน์ของกันและกัน

อั้งยี่ครองเมือง จึงเป็นงานสารคดีที่ชวนพิจารณาประวัติศาสตร์จีนผ่านบทบาทของกลุ่มอำนาจที่มักไม่ได้ปรากฏอยู่เบื้องหน้าของเหตุการณ์ ตั้งคำถามว่าเมื่ออิทธิพลของเจ้าพ่อ เงินทุน และเครือข่ายอาชญากรรมสามารถเข้าไปกำหนดการตัดสินใจทางการเมืองได้แล้ว เส้นแบ่งระหว่างอำนาจที่ชอบด้วยกฎหมายกับอำนาจนอกระบบจะยังชัดเจนเพียงใด

หนังสือเล่มนี้เป็นหนึ่งในสามเล่มของสารคดีชุด การเมืองทมิฬ ซึ่งประกอบด้วย อั้งยี่ครองเมือง อาณาจักรยากูซ่า และ มาเฟียปล้นชาติ โดยเนื้อหาเดิมตีพิมพ์เป็นตอนในนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ ระหว่าง พ.ศ. 2531–2532 ก่อนนำมารวบรวมเป็นหนังสือ และกลับมาจัดพิมพ์ใหม่โดยสำนักพิมพ์แสงดาว