จีนยุคไซ่ฮั่นคือช่วงไหน

ถ้าคุณเคยอ่านสามก๊กแล้วสงสัยว่า ทำไมเล่าปี่ถึงอ้างตัวว่าเป็น “เชื้อพระวงศ์ฮั่น” เหมือนว่านั่นคือสิ่งที่ยิ่งใหญ่ที่สุด ทำไมทุกฝ่ายถึงแย่งกันอ้างสิทธิ์ปกป้องราชวงศ์ฮั่น และทำไมการล่มสลายของฮั่นถึงฟังดูราวกับโลกทั้งใบกำลังสิ้นสุดลง

คำตอบของทุกคำถามนั้นอยู่ที่ยุค ไซ่ฮั่น ทั้งนั้น

ก่อนจะมีสามก๊ก มีอะไรอยู่ก่อน?

หลายคนรู้จักสามก๊กในฐานะเรื่องราวของโจโฉ ขงเบ้ง และเล่าปี่ แต่น้อยคนที่รู้ว่าก่อนจะมียุคสามก๊ก จีนเคยผ่านช่วงเวลาที่ยิ่งใหญ่กว่านั้นมาก นั่นคือยุคราชวงศ์ฮั่น ซึ่งกินเวลานับสี่ร้อยปี

ยุคแรกของราชวงศ์ฮั่นมีชื่อว่า ไซ่ฮั่น หรือ ฮั่นตะวันตก ตั้งเมืองหลวงที่ฉางอัน (ปัจจุบันคือเมืองซีอาน) ครองราชย์ตั้งแต่ 206 ปีก่อนคริสตกาลจนถึง ค.ศ. 9 มีจักรพรรดิสิบสองพระองค์ และเป็นยุคที่จีนรุ่งเรืองกว่าช่วงเวลาใดในประวัติศาสตร์ก่อนหน้า

พงศาวดารจีน ไซ่ฮั่น ฉบับสำนักพิมพ์แสงดาว แปลและเรียบเรียงจากต้นฉบับภาษาจีนโดยตรงโดย แพทย์หญิงกัลยา สุพันธุ์วณิช คือประตูบานสำคัญที่จะพาคุณเข้าใจรากฐานทั้งหมดนั้น

ชายสองคนที่แบ่งประวัติศาสตร์จีนออกเป็นสองซีก

เรื่องราวในพงศาวดารเล่มนี้เริ่มต้นในยุคที่ราชวงศ์ฉินกำลังพังทลาย หลังจากที่ฉินส่อหวงตี้ (จิ้นซีฮ่องเต้) สร้างจักรวรรดิแรกของจีนด้วยกำลังและความโหดร้าย รัฐขนาดใหญ่ก็แตกออกอีกครั้ง บ้านเมืองเต็มไปด้วยขุนศึกและสงคราม

ในความวุ่นวายนั้น ชายสองคนลุกขึ้นมาเหนือคนอื่นทั้งหมด

สามเสาหลักที่สร้างราชวงศ์ฮั่น

หล้วปังชนะได้เพราะมีคนเก่งกว่าตัวเองอยู่ข้างๆ เสมอ ผู้แปลเรียกสามคนนี้ว่า “สามผู้สร้างราชวงศ์ฮั่น”

ชัยชนะที่มาพร้อมกับโศกนาฏกรรม

และนี่คือส่วนที่ทำให้พงศาวดารไซ่ฮั่นไม่ใช่แค่เรื่องสงครามกับชัยชนะ

หลังจากหล้วปังรวมแผ่นดินได้สำเร็จ สิ่งที่เกิดขึ้นต่อมาคือการกำจัดคนที่ช่วยเขามาตลอด หานซิ้นถูกลวี้โฮ่วสังหารอย่างโหดร้าย เผ้งเยว่เจ้าแห่งสงครามจรยุทธ์ถูกประหารและทำเนื้อเป็นบะชิอเนื้อมนุษย์ส่งไปให้ขุนนาง แม้แต่ เซียวเหอยังต้องหาทางแกล้งทำตัวเสียชื่อเพื่อให้หล้วปังไว้วางใจ

มีเพียง จางเหลียงเท่านั้นที่รอดมาได้ โดยการเลือกละทิ้งทุกอย่างและหายสาบสูญไปจากโลกการเมืองเสียก่อนที่จะถูกกำจัด ตำนานเล่าว่าเขาหายตัวไปที่ป่าเขาแห่งหนึ่ง และสถานที่นั้นเรียกว่า “จางเจี้ยเจี้ย” มาจนทุกวันนี้

สิ่งที่ทำให้ฉบับนี้อ่านได้ง่ายกว่าที่คิด

หนังสือเล่มนี้มี 768 หน้า 101 ตอน พร้อมภาคผนวก 8 ชุด ฟังแล้วอาจดูหนักหน่วง แต่สิ่งที่ทำให้ฉบับของแสงดาวโดดเด่นคือ กรอบสี่เหลี่ยมสีเหลืองที่ปรากฏตลอดเล่ม

ทุกครั้งที่เหตุการณ์ซับซ้อน ตัวละครมีแรงจูงใจที่ลึกกว่าที่เห็น หรือประวัติศาสตร์จริงต่างจากที่นิยายเล่า ผู้แปลจะหยุดเล่าและพูดตรงกับผู้อ่านในกรอบเหล่านั้น ทำให้การอ่านพงศาวดารที่มีตัวละครนับร้อยกลายเป็นเรื่องที่เข้าถึงได้

ไซ่ฮั่น คือกุญแจที่ไขความหมายของสามก๊ก

เมื่ออ่านพงศาวดารไซ่ฮั่นจบ คุณจะเข้าใจสามก๊กในมิติที่ลึกขึ้นทันที

คุณจะรู้ว่าทำไมการที่เล่าปี่อ้างสายเลือดฮั่นถึงมีพลังทางการเมืองสูงมาก คุณจะเข้าใจว่าทำไมขงเบ้งถึงถูกเปรียบว่าเก่งเท่าจางเหลียง และคุณจะเข้าใจว่าราชวงศ์ที่คนทั้งแผ่นดินในสามก๊กกำลังต่อสู้เพื่อปกป้องหรือล้มล้างนั้น ยิ่งใหญ่แค่ไหนในสายตาของคนยุคนั้น

ไซ่ฮั่นไม่ใช่ประวัติศาสตร์ที่อยู่ห่างไกล มันคือรากที่ทำให้สามก๊กมีความหมาย